Opdrachtgeverschap: omgekeerde bewijslast
Het nieuwe Besluit Kwaliteit Rijkoverheidswebsites roept nogal wat vragen op over de wijze waarop je kunt veiligstellen dat je een website krijgt opgeleverd die aan eisen voldoet met betrekking tot toegankelijkheid en bouwkwaliteit.
Tot dusverre gebeurt het regelmatig dat een website wordt opgeleverd en in gebruik wordt genomen, om daarna pas tot de ontdekking te komen dat de klus niet geheel volgens wens is geklaard. Bijvoorbeeld omdat iemand zich over de toegankelijkheid beklaagt. Of omdat de site niet het gewenste gedrag vertoont in een op dit moment iets minder populaire browser.
Dit soort onaangename verrassingen kan worden voorkomen door een website te laten onderzoeken op kwaliteitsaspecten: met name toegankelijkheid en bouwkwaliteit. Dat kun je als opdrachtgever/eigenaar na oplevering van de site laten doen, maar dan blijkt het niet altijd even gemakkelijk om geconstateerde gebreken te laten herstellen. De site is immers al live en de maker ervan heeft inmiddels andere prioriteiten.
Gedoe achteraf is, als je het net wat slimmer aanpakt, eenvoudig te voorkomen. Zeker wanneer internet niet tot je dagelijkse werk hoort, zit je niet te wachten op problemen die je niet goed kunt inschatten. De aanpak:
- Laat de opdrachtnemer het bewijs leveren dat de website voldoet aan de eisen met betrekking tot toegankelijkheid en bouwkwaliteit;
- Geef daarbij nauwkeurig aan wat je onder 'aanvaardbaar bewijs' verstaat;
- Leg daarnaast vast dat acceptatie van de opdracht en vervolgens de overdracht pas kunnen plaatsvinden nadat het bewijs geleverd is;
- Wees vooral ook duidelijk dat niet wordt geaccepteerd als meerkosten in rekening worden gebracht om aan de eis te kunnen voldoen;
- Tot slot: stem af met een deskundige op het gebied van aanbestedingen.
Als je over deze zaken in de aanbesteding al duidelijk bent, worden toegankelijkheid en bouwkwaliteit integraal onderdeel van de uiteindelijke opdracht, zonder dat je daarbij het risico loopt dat deze zaken in de loop van het project noodgedwongen een 'nice to have' worden. Want dat wordt het dusverre helaas maar al te vaak als er complicaties dreigen.
Het is heel wel mogelijk dat potentiële opdrachtnemers niet op dezelfde manier met een dergelijke eis omgaan. Bijvoorbeeld als ze geen of weinig ervaring hebben met toegankelijk en standards-compliant bouwen van websites. Zo'n eis vergt dan immers aanpassing van de bekende werkwijze. Bovendien zijn er keuringskosten aan verbonden. Potentiële opdrachtnemers die de kosten van aanpassing in werkwijze in zijn geheel verhalen op de eerste klant die er om vraagt, lopen daarmee het risico dat ze zichzelf daarmee uit de markt prijzen. En wanneer een potentiële opdrachtnemer het risico neemt om toch een website te bouwen op de oude vertrouwde manier, dan is dat risico in een later stadium veel moeilijker af te wentelen op de opdrachtgever.
Een opleverkeuring door een onafhankelijke derde partij zal, zo is de verwachting, bestaan uit een combinatie van een Waarmerk drempelvrij.nl toetsing en een Webrichtlijnentoets. Een Waarmerk drempelvrij.nl toetsing vergt handmatig onderzoek en is daarom niet gratis. Toch is die kostenpost al snel een schijntje in vergelijking met de kosten die moeten worden gemaakt om een site achteraf alsnog aan te passen. Wat dat betreft zijn zulke kosten te vergelijken met het betalen van een verzekeringspremie: als er geen problemen zijn heb je er niks aan, maar als die wel optreden, dan zijn de extra kosten in no time een veelvoud van de onderzoekskosten.
Door de bewijslast en de daaraan verbonden kosten te beleggen bij een opdrachtnemer wordt gestimuleerd dat de werkwijze van de opdrachtnemer in lijn wordt gebracht met de eisen die opdrachtgevers stellen; dat is een eenvoudig economisch principe. Omdat de eisen voor alle opdrachtnemers gelijk zijn en bovendien vooraf duidelijk bekend zijn gemaakt, zal de partij die het beste weet om te gaan met deze nieuwe vraag vanuit de markt de meeste kans maken om de opdracht te winnen. Met andere woorden: het vakmanschap van potentiële opdrachtnemers krijgt de erkenning die het verdient. Mooie woorden en dito beelden zijn dan niet langer de belangrijkste randvoorwaarden om een opdracht te winnen.
Reacties
wat ik zocht, bedankt