Disclaimers - Wat doen we ermee?

Ja, ik zou graag afspraken willen over het gebruik van disclaimers op overheidswebsites. Ik ben als communicatieadviseur bezig met het ontwikkelen van onze website.

Met betrerkking tot de inhoud: als overheid heb je de verantwoordelijkheid burgers en bedrijven correct te informeren. In een disclaimer zou je hoogstens een beding kunnen opnemen over typefouten, lijkt me dan ook. Ik zou wel eens willen weten wat een overheidsjurist gespecialiseerd in internet hierover te zeggen heeft.

Naar aanleiding van de vraag heb ik gezocht op het woord ‘disclaimers’ in RYX, het intranet van de rijksoverheid. Hieronder een volgen enkele relevante resultaten.

In het Beleidsvoorstel Gemeenschappelijk webbeleid - met de ondertitel ‘Een dringend advies ter verbetering van de departementale websites’ - van de Begeleidingscommissie Gemeenschappelijk webbeleid uit oktober 2000 wordt het volgende over gezegd over disclaimers:
Afschaffing van disclaimers. Informatie op websites van de overheid moet betrouwbaar zijn. Een disclaimer is om die reden niet wenselijk op een overheidssite. Het plaatsen door een overheidsorgaan van een disclaimer onder een e-mailbericht of een internetpublicatie is juridisch gezien ook niet steekhoudend. Als mondelinge toezeggingen een overheidsorgaan kunnen binden, dan geldt dat qualitate qua ook voor een e-mailbericht of internetpublicatie van zo’n orgaan. Veel belangrijker is echter het argument dat de burger moet kunnen rekenen op betrouwbare overheidsinformatie. In plaats van het al te gemakkelijk inzetten van disclaimers is het beter de aandacht te richten op zorgvuldigheid. Dit laat onverlet dat in geval van sterk vereenvoudigde teksten de lezer kan worden gewezen op de beperkingen van de geboden informatie.
(Bron: http://intra.ryx.nl/rvdextranet/Images/rvd-webbeleideindstuk_tcm79-43489.doc)

En in het jaarprogramma 2003 van de Commissie en Platform Nieuwe Media (april 2002) is opgenomen:
Disclaimers Het gebruik van disclaimers is in 2000 door het webbeleid als onwenselijk aangemerkt: “Informatie op websites van de overheid moet betrouwbaar zijn. Een disclaimer is om die reden niet wenselijk op een overheidssite. Het plaatsen door een overheidsorgaan van een disclaimer onder een e-mailbericht of een Internetpublicatie is juridisch gezien ook niet steekhoudend. Als mondelinge toezeggingen een overheidsorgaan kunnen binden, dan geldt dat qualitate qua ook voor een e-mailbericht of Internetpublicatie van zo’n orgaan. Veel belangrijker is echter het argument dat de burger moet kunnen rekenen op betrouwbare overheidsinformatie. In plaats van het al te gemakkelijk inzetten van disclaimers is het beter de aandacht te richten op zorgvuldigheid.”
Op dit moment hanteren diverse ministeries echter wel degelijk disclaimers. Voor wat het gebruik op de sites betreft gaat het om enkele ministeries. Bij de afhandeling van e-mail betreft het circa de helft van de departementen.
Het platform wordt gevraagd uitvoering te geven aan deze afspraak. Mochten er in de praktijk redenen zijn om deze afspraak te herzien, dan wordt het platform gevraagd hierover een advies aan de commissie uit te brengen.
(Bron: http://intra.ryx.nl/rvdextranet/Images/Jaarprogramma%202003%20CNMPNM%2015%20april%20definitief_tcm79-43660.doc)

Over het gebruik van disclaimers in e-mail is in januari 2004 een gezamenlijk notitie verschenen van BZK en AZ met als onderwerp: Gebruik disclaimers onder e-mail. Ook daar wordt aangegeven dat disclaimers onder e-mail niet wenselijk zijn. Eventueel kan een standaard tekst (geen disclaimer) onder e-mail worden opgenomen.
“Dit bericht is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. Als u dit bericht per abuis hebt ontvangen, wordt u verzocht de afzender hierover te informeren en het bericht te verwijderen”.
Zie verder http://intra.ryx.nl/rvdextranet/Images/notitie%20disclaimers_tcm79-43529.DOC

Praktisch probleem is dat de status van de gevonden elektronische documenten niet is vastgelegd, waardoor niet even snel en betrouwbaar blijkt te achterhalen wat de formele besluitvorming is geweest op basis van bovengenoemde documenten. Hieruit blijkt maar weer eens het nut van het toekennen van metadata; ze vinden was geen enkel probleem, ze op waarde kunnen schatten is dat wel.

Uit bovenstaande mag worden geconcludeerd dat in het verleden hierover al standpunten zijn ingenomen: geen disclaimers gebruiken dus. En nu nog ‘even’ de besluitvorming achterhalen.

(wordt vervolgd...)

Vervolg op mijn eerdere reactie:

De besluitvorming van de Voorlichtingsraad en het beraad van Secretarissen-Generaal is niet beschikbaar via inttranetbronnen als RYX. Van Jan Bos, hoofd van de afdeling Communicatiebeleid van de Rijksvoorlichtingsdienst, begrijp ik dat zowel VoRa als SG-beraad hebben ingestemd met het voorstel om op websites van de rijksoverheid geen disclaimers te plaatsen.

Voor de e-mail ligt dat wat genuanceerder. De deskundigen van het ministerie van Justitie waren het niet volledig eens met het voorstel. Het gevolg van de uiteindelijke besluitvorming is tegenwoordig te lezen onderaan de e-mails die verstuurd worden vanuit het ministerie van Algemene Zaken en die ook lees in de e-mails van collega’s bij andere ministeries:

******************************************************
Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is toegezonden, wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te verwijderen.
De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die verband houdt met risico’s verbonden aan het elektronisch verzenden van berichten.

This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you are requested to inform the sender and delete the message.
The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the risks inherent in the electronic transmission of messages.
******************************************************

Interessant in dezen is het artikel van dr. mr. Van der Linden-smith op http://www.rechtenforum.nl. Zij bespreekt in het artikel de zin en onzin van disclaimers en privacy-statements.

Wie helpt me verder met de zin en onzin van disclaimers?

Is het gebruik / nut van disclaimers en/of proclaimers door de overheid inmiddels juridisch uitgezocht?

Hoe om te gaan met sites die informatie van derden aanbieden, maar niet zelf verantwoordelijk zijn voor die informatie?

Hoe om te gaan met het gebruik van aangeboden, zelfontwikkelde (reken)modellen e.d.?

Waar kan ik terecht met deze vragen? Is er een overheidsjurist die gespecialiseerd is in internet?